Toksyczność witamin to nie mit

Witaminy to składniki odżywcze, bez których organizm nie funkcjonuje prawidłowo, ale nadmiar nawet tak zdrowych substancji jest szkodliwy. Przyjmowanie ich w zbyt dużych ilościach potrafi wywołać poważne problemy zdrowotne — stan ten określa się jako hiperwitaminozę albo zatrucie witaminowe. Ryzyko nadmiaru niosą ze sobą również niektóre sposoby odżywiania.

Najwięcej szkód robi nadużywanie suplementów witaminowych. Ryzyko podnoszą też niektóre leki: jedne poprawiają wchłanianie witamin przez organizm, inne same zawierają związki na bazie witamin.

W 2017 roku amerykańskie ośrodki toksykologiczne (American Association of Poison Control Centers) odnotowały blisko 60 tysięcy zgłoszeń kontaktu z witaminami, z czego ponad 40 tysięcy dotyczyło dzieci poniżej 5 roku życia. To olbrzymia liczba osób, które „zrobiły sobie krzywdę” witaminami!

Na szczęście poważnych zatruć i chorób wywołanych nadmiarem witamin jest znacznie mniej. To jednak nie powód, żeby lekceważyć temat — objawy i przyczyny hiperwitaminozy dobrze jest znać.

Czym są witaminy?

Witaminy to grupa składników odżywczych niezbędnych do utrzymania zdrowego organizmu. Odpowiednie ilości decydują o kondycji mózgu, kości, skóry i krwi, a część z nich bierze udział w przetwarzaniu pokarmu na energię. Większości witamin organizm sam nie wytwarza, więc trzeba je dostarczyć z jedzeniem albo z suplementami. Chodzi o:

• Witamina A
• Witamina B1 (tiamina)
• Witamina B2 (ryboflawina)
• Witamina B3 (niacyna)
• Witamina B5 (kwas pantotenowy)
• Witamina B6
• Witamina B7 (biotyna)
• Witamina B9 (folian, kwas foliowy)
• Witamina B12 (kobalamina)
• Witamina C (kwas askorbinowy)
• Witamina D (kalcyferol)
• Witamina E (alfa-tokoferol)
• Witamina K (filochinon, menadion)

Jakie są objawy przedawkowania witamin?

Objawy przedawkowania zależą od tego, o której witaminie mówimy. Nadmiar witaminy D daje mdłości, uczucie zmęczenia, splątanie oraz obniżenie nastroju. Przy witaminie B6 pojawiają się objawy neurologiczne, takie jak drętwienie kończyn czy utrata czucia. Nadmiar witaminy E z kolei daje dolegliwości ze strony układu pokarmowego, może też powodować zaburzenia widzenia i osłabienie mięśni.