Mandat z fotoradaru z zagranicy — jak to działa w 2026
Trzy lata temu otworzyłem skrzynkę i znalazłem brązową kopertę z niemieckim orłem. Wewnątrz pismo po niemiecku, polskie tłumaczenie z drugiej strony i zdjęcie mojego auta zrobione w sierpniu na A4 pod Berlinem. 35 EUR mandatu plus 28,50 EUR opłaty administracyjnej. Rok później to samo, tylko z Chorwacji, tylko że tym razem 80 EUR za zbyt szybkie wjechanie do Splitu. Jest 2026 i system działa coraz sprawniej. Oto czego dowiedziałem się po dwóch takich kopertach, zanim wyślesz koszty windykacji w eter.
Czy to można zignorować — nie
System CBE (Cross-Border Enforcement) funkcjonuje w Unii od 2015 roku i obejmuje dziś wszystkie 27 państw członkowskich plus Szwajcarię i Norwegię na podstawie umów dwustronnych. Niemieckie, holenderskie, austriackie i czeskie urzędy mają bezpośredni dostęp do bazy CEPiK — wystarczy tablica rejestracyjna i marka pojazdu, żeby ustalić właściciela. Ignorowanie mandatu kończy się tym, że po sześciu miesiącach sprawa trafia do polskiej kancelarii windykacyjnej działającej na zlecenie urzędu zagranicznego, a kwota rośnie 2-4 razy z tytułu kosztów windykacji i odsetek.
W ostatnich dwóch latach głośne były sprawy, w których po trzech latach od wykroczenia kierowcy z Polski dostawali wezwania na 600-1200 EUR za pierwotny mandat 50 EUR. Sąd niemiecki ma prawo wystawić tytuł wykonawczy uznawany w Polsce na podstawie rozporządzenia 1215/2012 — i ten tytuł trafia do polskiego komornika.
Typowe wysokości mandatów
- Niemcy: 30 EUR za 11-15 km/h ponad limit, 50 EUR za 16-20 km/h, 70 EUR za 21-25 km/h plus punkty w Flensburgu (które nie przekładają się na polskie punkty)
- Austria: 35-60 EUR za pierwsze przekroczenie do 20 km/h, 70-140 EUR powyżej
- Włochy: 42-173 EUR za 10-40 km/h ponad limit, z 30% zniżką za płatność w 5 dni od doręczenia
- Chorwacja: 70-150 EUR, czasem wyższe na autostradach A1 i A6, gdzie radary są stałe i kalibrowane
- Czechy: 1500-2500 koron (260-440 zł) za pospolite przekroczenia, mandat w blokach na miejscu często niższy
- Słowacja: 30-100 EUR, na D1 koło Bratysławy szczególnie aktywne radary mobilne
Jak sprawdzić, czy mandat jest oryginalny
Krążą fałszywe pisma — koperty z logiem na pierwszy rzut oka identycznym jak oryginał, ale z numerem konta w Czechach albo na Łotwie i prośbą o szybki przelew „z 50% rabatem za błyskawiczną płatność w 72 godzinach”. Trzy rzeczy do sprawdzenia: oficjalny numer sprawy zawsze w formacie kraju (niemiecki ma format XX-YYYYY/ZZ z rokiem), numer konta bankowego musi należeć do urzędu w danym kraju (sprawdź IBAN w wyszukiwarce — pierwsze dwie litery to kod kraju), zdjęcie z radaru z widoczną tablicą rejestracyjną i datą.
W razie wątpliwości — telefon do ambasady danego kraju w Warszawie. W większości ambasad jest konsul, który potwierdzi numer sprawy w trzy minuty. To bezpłatna usługa i lepsza niż samodzielne kombinowanie.
Jak zapłacić
Każde państwo ma własny system. Niemcy — przelew zwykły SEPA, czasem portal Bußgeldstelle z płatnością kartą. Austria — przelew SEPA, FinanzOnline obsługuje też mandat. Włochy — portal Servizio Telematico Multe albo zwykły przelew, niektóre miasta (Florencja, Rzym) mają własne portale dla turystów. Chorwacja — system MUP-a online z płatnością kartą, też zwykły przelew. Czechy — Czech POINT na każdej poczcie potrafi przyjąć płatność.
- termin płatności typowo 30-60 dni od doręczenia, czasem 15 dni w trybie skróconym
- 50% zniżka w wielu krajach (Włochy, Hiszpania, Portugalia) za płatność w 5-7 dni od doręczenia
- brak płatności → 2-4-krotny wzrost kwoty plus koszty komornika polskiego
- brak możliwości przekładania punktów karnych między systemami — niemieckie punkty Flensburg nie zostają wpisane do CEPiK
Kto dostaje mandat — właściciel czy kierowca
Domyślnie mandat trafia do właściciela pojazdu — osoby wpisanej w dowodzie rejestracyjnym i bazie CEPiK. Jeśli prowadził ktoś inny (małżonek, brat, kolega z wyjazdu), w większości państw można złożyć oświadczenie wskazujące rzeczywistego sprawcę. W Niemczech jest specjalny formularz Zeugenfragebogen, w Austrii Lenkererhebung, w Czechach prohlášení o totožnosti řidiče. Wypełnia się go w wyznaczonym czasie i wówczas mandat trafia do właściwej osoby.
Pominięcie tego kroku oznacza, że to ty zapłacisz — i z punktu widzenia urzędu sprawa będzie zamknięta. Wewnętrzne rozliczenia z drugą osobą — to już twoja własna sprawa.
Moja konkluzja po dwóch mandatach: nie ignoruj, nie panikuj, sprawdź autentyczność, zapłać w terminie ze zniżką. Łącznie wydałem 152 EUR za dwa incydenty. Gdybym próbował uciec, kosztowałoby mnie to 600+ EUR i wizytę komornika. Czas spędzony nad jednym formularzem i jednym przelewem — godzina.