Fotowoltaika po 2025 — czy nadal się opłaca

Trzy lata temu, w 2023, instalacja fotowoltaiczna 5 kW na dachu domu rodzinnego była rzeczą oczywistą. Premia, ulgi podatkowe, sensowny ekonomicznie zwrot w 7–8 lat. W 2026 sytuacja jest inna i pytanie „czy to nadal się opłaca” pojawia się coraz częściej. Nie ma jednej odpowiedzi.

Poniżej podsumowanie tego, co się zmieniło, i kalkulacja dla dwóch typowych domów: jednorodzinnego z ogrzewaniem gazowym i jednorodzinnego z pompą ciepła.

Co się zmieniło w 2024–2026

• Net-billing zamiast net-meteringu. Od kwietnia 2022 nowi prosumenci są w systemie net-billingu — sprzedajesz prąd po cenie rynkowej godzinowej, kupujesz po cenie detalicznej. Średnio bilansowanie wychodzi około 30–40 procent gorzej niż dawny net-metering.
• Spadek cen prądu w godzinach południowych. W 2025 i 2026 ceny rynkowe w godz. 11–14 (kiedy panele produkują najwięcej) regularnie schodziły poniżej 100 zł/MWh, czasem do zera lub wartości ujemnych. To znacznie obniża wartość energii sprzedanej.
• Wzrost cen detalicznych. Cena energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w 2026 to około 950–1200 zł/MWh (z dystrybucją). Energia z własnego panela, zużyta na bieżąco, jest warta około 1000 zł/MWh, sprzedana — 80–200 zł/MWh.
• Spadek cen instalacji. Instalacja 5 kW kosztuje dziś 18 000–25 000 zł. W 2022 było to 28 000–35 000 zł.
• Koniec dotacji dla nowych instalacji. Mój Prąd 6.0 dawał do 7000 zł na panele, do 16 000 zł na magazyn energii i do 5000 zł na magazyn ciepła (łącznie do 28 000 zł, maksymalnie połowa kosztów), ale tylko w komplecie z magazynem. Nabór zamknięto we wrześniu 2025 i klasyczna siódma edycja nie powstała — zastąpił ją program Przydomowe Magazyny Energii, który refunduje koszty prosumentom zgłoszonym do sieci najpóźniej 31 października 2025. Kto montuje panele dziś, na razie płaci pełną kwotę.

Kalkulacja: dom z ogrzewaniem gazowym

Założenia: rodzina 4-osobowa, zużycie energii 4500 kWh/rok. Instalacja 5 kW, autokonsumpcja około 30 procent (typowa bez magazynu energii). Liczę bez dotacji, bo nowe instalacje na razie nie mają do czego się zgłosić.

• Koszt instalacji: 22 000 zł
• Dotacja: brak (nabory dotyczą inwestycji sprzed listopada 2025)
• Roczna produkcja: 5500 kWh
• Autokonsumpcja: 1650 kWh × 1,0 zł = 1650 zł oszczędności rocznie
• Sprzedaż nadwyżek: 3850 kWh × 0,15 zł = 580 zł rocznie
• Łączna roczna korzyść: 2230 zł
• Zwrot inwestycji: około 10 lat

W przeliczeniu to około 10 procent zainwestowanej kwoty rocznie — lepiej niż lokata bankowa, ale bez efektu, jaki dawał net-metering. Dla porządku, bo to częsty błąd w kalkulacjach: przy 5 procent w skali roku kapitał na lokacie podwaja się dopiero po jakichś czternastu latach, nie po ośmiu.

Kalkulacja: dom z pompą ciepła

Założenia: rodzina 4-osobowa, zużycie energii 12 000 kWh/rok (głównie ogrzewanie). Instalacja 8 kW, autokonsumpcja około 35 procent.

• Koszt instalacji 8 kW: 32 000 zł
• Dotacja: brak (jak wyżej)
• Roczna produkcja: 8800 kWh
• Autokonsumpcja: 3080 kWh × 1,0 zł = 3080 zł oszczędności
• Sprzedaż nadwyżek: 5720 kWh × 0,15 zł = 860 zł
• Łączna roczna korzyść: 3940 zł
• Zwrot inwestycji: około 8 lat

Zwrot szybszy, bo zużycie energii własnej jest wyższe (większa autokonsumpcja). Dla domów z pompą ciepła fotowoltaika nadal ma sens.

Kiedy fotowoltaika nie ma sensu

• Brak własności dachu. Spółdzielnia, najem, planowana sprzedaż domu w ciągu 5 lat — każdy z tych przypadków zmniejsza zwrot inwestycji.
• Niskie zużycie własne. Singiel pracujący w biurze zużywa 1500–2500 kWh rocznie, autokonsumpcja będzie niska, większość energii sprzeda po niskich cenach.
• Dach mocno zacieniony. Drzewa, sąsiedni budynek, mała powierzchnia ekspozycji południowej. Symulacja przed instalacją obowiązkowa.
• Plan ogrzewania w 5 latach. Jeśli planujesz pompę ciepła w ciągu 2–3 lat, najpierw pompa, potem fotowoltaika dobrana pod nowe zużycie.

Magazyny energii — czy się opłacają?

Magazyn energii 5 kWh kosztuje dziś 12 000–18 000 zł. Zwiększa autokonsumpcję z 30 procent do 50–70 procent. Dla domu z pompą ciepła oznacza to dodatkowe 1500–2000 zł oszczędności rocznie. Zwrot inwestycji magazynu to 7–10 lat. Dotacja skracała go o kilka lat, ale kolejne nabory na razie obejmują inwestycje już zrealizowane — przed zakupem sprawdź aktualną listę programów NFOŚiGW.

Magazyn ma sens głównie dla domów z dużym zużyciem własnym i z chęcią autonomii energetycznej (mniej awarii prądu w domu). Dla mieszkania w mieście — nie ma sensu.

Wnioski

Fotowoltaika w 2026 nadal się opłaca, ale zwroty są dłuższe niż w erze net-meteringu i dopłat. Decyduje wysoka autokonsumpcja — czyli pompa ciepła, klimatyzacja, samochód elektryczny ładowany w domu. Bez tych odbiorników instalacja staje się bardziej inwestycją w niezależność niż w finanse.

Magazyn energii to dla domów z PV i pompą ciepła rozsądna druga inwestycja. Bez nich — przesada finansowa.