Czy filmowanie lustrzanką niszczy aparat?

Wraz z rozwojem sprzętu fotograficznego i ekspansją aparatów bezlusterkowych królujące do niedawna w fotografii profesjonalnej lustrzanki stały się znacznie bardziej przystępne cenowo. Na rynku wtórnym bez większych problemów znajdziemy dziś pełnoklatkowe korpusy takie jak Nikon D750 czy D610 oraz Canon 5D Mk III w okolicach dwóch tysięcy złotych. Te aparaty gwarantują doskonałą jakość rejestrowanego obrazu podczas robienia zdjęć, ale też pozwalają na filmowanie. Naturalnie pojawiają się pytania o wpływ tej funkcji na trwałość i żywotność aparatu. Czy filmowanie lustrzanką rzeczywiście zużywa aparat szybciej niż tradycyjna fotografia? Postaram się rzucić światło na ten temat.

Budowa lustrzanki a filmowanie

Lustrzanki cyfrowe (DSLR) skonstruowane są w sposób, który początkowo miał sprostać wymaganiom fotografii. Oznacza to, że ich budowa jest dostosowana do częstego otwierania i zamykania migawki oraz przesuwania lustra – stąd nazwa. Kiedy aparat jest używany do filmowania, migawka pozostaje otwarta na stałe, a sensor jest ciągle wystawiony na światło. To zmienia dynamikę pracy aparatu, z jednej strony ograniczając zużycie elementów mechanicznych (o czym za chwilę), ale potencjalnie może zwiększyć obciążenie obwodów elektronicznych.

Zużycie mechaniczne

Filmowanie lustrzanką faktycznie eliminuje pewne rodzaje zużycia mechanicznego. Jako że migawka jest nieruchoma podczas nagrywania, nie jest poddawana ciągłym ruchom, które występują przy robieniu zdjęć. Oznacza to, że jedna z głównych ruchomych części aparatu – migawka – jest mniej zużywana podczas filmowania.

Niektóre inne elementy, takie jak system stabilizacji obrazu czy mechanizmy autofokusa, mogą być bardziej eksploatowane podczas filmowania. To zużycie nie występuje jednak przy manualnym ostrzeniu (najczęściej stosowanym właśnie podczas filmowania) i przy pracy ze statywu. W praktyce filmowanie lustrzanką nie niszczy jej mechanicznie.

Zużycie elektroniczne

Podczas filmowania sensor jest używany w sposób ciągły, co oznacza, że generuje więcej ciepła niż podczas robienia pojedynczych zdjęć. Nadmierne ciepło może potencjalnie wpływać na trwałość sensora oraz innych komponentów elektronicznych. Aparaty są jednak projektowane z myślą o odprowadzaniu ciepła, a większość nowoczesnych lustrzanek ma wbudowane systemy chroniące przed przegrzaniem. Trzeba sobie przy tym powiedzieć, że realne ryzyko przegrzania dotyczy głównie pierwszych generacji korpusów z trybem wideo oraz pracy w wysokich temperaturach otoczenia (powyżej 30-35 stopni Celsjusza).

Przy ciągłym filmowaniu w wysokich temperaturach może też dojść do szybszej degradacji akumulatorów litowo-jonowych, powszechnie stosowanych w aparatach fotograficznych. Tutaj jednak wymiana ogniwa nie wiąże się z dużym kosztem – w większości przypadków baterie do lustrzanek kupimy za mniej niż 100 złotych.

Większość lustrzanek ma fabryczne ograniczenie długości pojedynczego nagrania do 30 minut (dokładnie 29 minut i 59 sekund). To – wbrew pozorom – nie zostało wprowadzone ze względu na zabezpieczenie sprzętu przed zużyciem. Limit wynikał ze względów celnych: sprzęt nagrywający ciągle co najmniej 30 minut Unia Europejska klasyfikowała jako kamerę wideo, a te obłożone były cłem 4,9 lub 14 procent, podczas gdy aparaty fotograficzne były z niego zwolnione. Po wygaszeniu tych ceł producenci zaczęli z limitu rezygnować – najpierw w bezlusterkowcach, choć część lustrzanek trzyma go do dziś.

Żywotność migawki a filmowanie

Każdy aparat ma określoną żywotność, która jest wyrażona w liczbie cykli migawki – czyli liczbie zdjęć, jaką według producenta urządzenie jest w stanie wykonać przed potencjalną awarią. Dla wielu profesjonalnych i półprofesjonalnych lustrzanek liczba ta może wynosić od 100 000 do 300 000 czy nawet więcej. Filmowanie nie wpływa na tę liczbę bezpośrednio, ponieważ migawka jest w pozycji otwartej przez większość czasu.

Wpływ filmowania na aparat w praktyce

W praktyce zużycie aparatu będzie zależało od wielu czynników, włącznie z warunkami pracy – na przykład zakurzeniem i wilgotnością otoczenia. Można przyjąć, że w „normalnych” warunkach filmowanie aparatem nie prowadzi do jego wcześniejszego zużycia. Przy zakupie używanego sprzętu egzemplarz, którym sporo filmowano, bywa nawet lepszym wyborem niż taki, którym zrobiono dziesiątki tysięcy zdjęć. Dobre praktyki konserwacji, takie jak regularne czyszczenie sensora i korpusu aparatu, mogą znacząco przedłużyć jego żywotność.

Podsumowanie

Filmowanie lustrzanką cyfrową niekoniecznie zużywa aparat szybciej niż fotografowanie. W pewnych aspektach, jak eliminacja zużycia mechanicznego migawki, może nawet przyczyniać się do dłuższego okresu między serwisami. Najważniejsze dla trwałości aparatu będzie pilnowanie tego, by filmując w wysokich temperaturach nie doprowadzić do jego przegrzania. Jak w każdym urządzeniu elektronicznym, nakładane na niego obciążenia w długim okresie wpływają na jego żywotność, jednak nowoczesne lustrzanki są projektowane z myślą o wszechstronnym wykorzystaniu, włączając w to filmowanie.